همواره بحث بر سر آلودگی یا سلامت آب در تمام مناطق دنیا ادامه دارد. عده‌ای به ناسالم بودن آب آشامیدنی در مناطقی چون آفریقا اعتراض دارند و عده‌ای معتقند حتی در پیشرفته‌ترین کشور‌ها و شهر‌های جهان نیز خطر احتمال ناسالم بودن آب آشامیدنی همیشه بیخ گوش شهروندان است. اما براستی فرایند تصفیه‌ی آب چه مراحلی دارد که با وجود آن، میلیون‌ها نفر در سراسر جهان هنوز هم از داشتن آب شرب سالم محروم هستند؟

به‌طور طبیعی آب خالص همان ساختار به‌هم‌چسبیده‌ی اتم‌های هیدروژن و اکسیژن می‌باشد. اما بهرحال آبی که در سراسر کره‌ زمین در جریان است به اجبار باید فضایی را نیز برای ذرات دیگر مانند مواد آلی، معدنی، شیمیایی و آلودگی‌هایی که به‌ دست بشر ایجاد شده‌اند باز کند. همین امر موجب می‌شود که آب حاصل از این گردش دیگر قابل شرب نباشد، زیرا ممکن است حاوی باکتری‌ها و ویروس‌های مرگبار و دیگر عناصر بیماری‌زا شود. خوشبختانه بشر توان این را داشته که با توسعه‌ی روش‌های گوناگون تصفیه‌ی آب، منابع آب شرب سالم مورد نیاز خود را تامین کند. گرچه برخی از این روش‌ها در ابعاد گسترده قابل استفاده نیستند، اما همه‌ی آن‌ها آّب تصفیه‌شده را برای مصارف انسانی تهیه کرده و در دسترس قرار می‌دهند.

با اینکه فرایند تصفیه‌ی آب ممکن است در موقعیت‌های جغرافیایی گوناگون و بر اساس فناوری زیست‌محیطی و نوع آّب منطقه، تفاوت‌های جزئی مختلفی داشته باشد اما اصل و اساس فرایند تصفیه همواره مشابه است. در ادامه به بررسی فرایندهای استاندارد تصفیه‌ی آب خواهیم پرداخت.

انعقاد و لخته‌سازی

در این روش به آب غیرتصفیه یا ناخالص، سولفات آلومینیوم مایع یا سولفات و پلیمر اضافه می‌شود. ترکیب حاصل از این فرایند، باعث می‌شود ذرات آلوده‌ی موجود در آب، منعقد شده و به یکدیگر بچسبند. درنهایت، دسته‌های گوناگون ذرات آلوده، به هم چسبیده و ذراتی درشت‌تر یا به اصطلاح توده‌هایی را تشکیل می‌دهند که به آسانی با فیلتراسیون یا ته‌نشینی از آب جدا می‌شوند.

ته‌نشینی یا رسوب‌گذاری

در این روش آب و توده‌های موجود در آن دست‌خوش فرایند تصفیه شده، و به این منظور ابتدا وارد مخزن‌های ته‌نشینی می‌شوند. در این مرحله، آب به آهستگی حرکت کرده و ذرات توده‌ای سنگین را به قعر مخزن هدایت می‌کند. به این توده‌های انباشته شده در کف مخزن، رسوب می‌گویند که به مخزن خشک‌سازی منتقل می‌شود. سیستم فیلتراسیون مستقیم فاقد مرحله‌ی رسوب‌گذاری می‌باشد و توده‌ها تنها توسط فبلتراسیون از آب جدا می‌شوند.

فیلتراسیون

در این روش، آب از مسیر یک فیلتر که با هدف جداسازی ذرات ناخالص از آب ساخته شده است، گذر می‌کند. این فیلترها از ترکیب شن و ماسه و یا در برخی موارد از ریزه‌های زغال سنگ ساخته می‌شوند. فرایند فیلتراسیون، ناخالصی‌های موجود در آب را جمع کرده و قدرت بهره‌وری گندزدایی (ضدعفونی) را افزایش می‌دهد.

گندزدایی (ضدعفونی)

پیش از آن‌که آب وارد سیستم توزیع شود، به منظور پاک‌سازی از ویروس‌ها، انگل‌ها و باکتری‌های بیماری‌زا گندزدایی می‌شود. کلر نیز به دلیل تاثیر چشم‌گیر خود در پالایش، به آب افزوده می‌شود.

خشک‌سازی رسوب

عناصر جامدی که توسط رسوب‌گذاری و فیلتراسیون از آب گردآوری و حذف شده‌اند به قسمت‌های خشک‌سازی منتقل می‌شوند.

فلوئوریداسیون

فلوئوريددار کردن یا فلوئوریداسیون، گروه‌های مواد موجود در آب را برای تنظیم تراکم یون‌های فلوئورید آزاد تا رسیدن به سطحی بهینه تصفیه می‌کند تا کرم‌خوردگی دندان‌ها کاهش یابد.

اصلاح pH

برای تنظیم سطح Ph، کلسيم اکسيد با آب ترکیب می‌شود. این کارهمچنین  با موازنه‌ی طبیعی آب شیرین، باعث کاهش فرسایش سیستم توزیع آب و لوله‌کشی مصرف‌کنندگان می‌شود.

 

منبع:  Shelton’s Water